Enerji lojistiğinde stratejik bir nokta: Marmara Depoculuk

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Akaryakıt sektörünün kritik oyuncularından biri olan Marmara Depoculuk Hizmetleri A.Ş., Türkiye’nin Avrupa kıtasına açılan kapılarından biri olarak faaliyet gösteriyor. 255.000 m³ depolama kapasitesiyle istasyon satışlarının %10’una hizmet veren terminal, dijitalleşme ve proses güvenliği yatırımlarıyla öne çıkıyor. Marmara Depoculuk Operasyon Müdürü İsmail Mursül ile sektördeki tecrübelerinden, tesisin operasyonel süreçlerinden ve geleceğe yönelik yatırımlarından konuştuk.

Türkiye’nin enerji arz güvenliğinde kritik bir rol üstlenen Marmara Depoculuk Tekirdağ Terminali, akaryakıt depolama ve iletim süreçlerindeki güçlü altyapısıyla sektörde fark yaratıyor. Petrol Ofisi ve Shell & Turcas ortaklığıyla faaliyet gösteren tesis, motorin, benzin, biyodizel ve etanol gibi farklı ürünleri elleçleyerek geniş bir müşteri portföyüne hizmet veriyor. SEVESO kapsamında üst seviyede güvenlik önlemleriyle donatılmış terminal, Endüstri 4.0 çerçevesinde dijitalleşme adımlarıyla da dikkat çekiyor. Terminalin operasyonlarını, yatırım planlarını ve gelecek hedeflerini Marmara Depoculuk Operasyon Müdürü İsmail Mursül’den dinledik.

İsmail Bey öncelikle sektör tecrübeniz ve aldığınız görevler üzerine sizi kısaca tanıyabilir miyiz?
Sektöre 2013 yılında Petrol Ofisi Samsun Terminalinde Operasyon Şefi olarak başladım. Petrol Ofisinde farklı birimlerde Operasyon ve SEÇ Şefi, Üçüncü Şahıs Terminalleri ve Sevkiyat Ofisleri Müdürü ve Üçüncü Şahıs Terminalleri Operasyon Müdürü olarak görev aldım. Sonrasında TP’nin özelleşmesi sırasında TP Yarımca Terminal Müdürlüğü ve TP Körfez LPG Terminali Şube Müdürlüğü görevinde çalıştım. Akabinde bir süre sektör dışına çıktım. Şimdi ise MDH’ta Operasyon Müdürü olarak 2 yılı aşkın bir süredir görev yapmaktayım. Kimya Mühendisiyim. İşletme alanında yüksek lisansım var ve yine İşletme Doktora programı tez aşamasında öğrenciyim.

Depolama hizmetleriyle Marmara Depoculuk tedarik, depolama çözümleriyle faaliyetlerini kısaca tanıyabilir miyiz?
Marmara Depoculuk Hizmetleri A.Ş. Petrol Ofisi ve Shell & Turcas eşit hisse ortaklığında faaliyet gösteren bir şirkettir. Akaryakıt beyaz ürünlerden olan motorin ve benzin elleçlemektedir. Bunların yanında şirket katkısı, biyodizel ve etanol depolayarak harmanlama yapmaktadır. Yine transit motorinin millileştirilme sürecinde Ulusal Marker enjeksiyonu da yapmaktayız. 50.000 dwt boyutlarındaki tankerlerin tahliyesine uygun bir iskelemiz bulunmaktadır. Ana tedariğimiz deniz yoluyla olmaktadır. Bunun dışında komşu Tesisimiz olan Opet Marmara Terminali ile bağlantımız var. Onların tanklarından veya iskelesine yanaşmış olan gemilerden akaryakıt tahliyesi yapabiliyoruz. Yine aynı şekilde onlara da tanklarımızdan veya iskelemize yanaşan gemilerle akaryakıt transfer edebiliyoruz. Bir de kara tankerleriyle ürün kabulü yapabiliyoruz.

Depolama terminalinizi ve dolum tesisinizi kapasitesi, stratejik önemi gibi özellikleriyle sizden dinleyelim…

Yaklaşık olarak 255.000 m³ toplam depolama hacmine sahibiz.  Bunun yaklaşık 115.000 m³ kadarı transit motorin, 118.000 m³ kadarı milli motorin, 19.000 m  kadarı benzin, 2.000 m³ biyodizel ve 1.200 m³ de etanol depolama kapasitesidir. Türkiye’nin Avrupa kıtası topraklarına hizmet veren bir terminal olmamız sebebiyle stratejik önemde bir tesisiz. Toplam çıkışlarımıza bakıldığında istasyon satışlarında tüm Türkiye’de yapılan satışların yaklaşık %10’u terminalimizden yapılmaktadır. Bunun en büyük sebebi Türkiye akaryakıt sektörünün pazar lideri ve pazar ikincisi olan hissedarlarımıza hizmet veriyor oluşumuzdur. Yine Avrupa topraklarında yer alan kamu ihale projelerine, devlet kurumlarına ve kooperatiflerine de enerji sağlamaktayız.

Tesisinizde depolanan ürün ve ürün gruplarını tanıyabilir miyiz?
Terminalimizde motorin, benzin, biyodizel, etanol ve şirket katkıları depolanmaktadır. Motorin hem transit hem de milli olarak depolanmaktadır. Transit motorinin millileştirilmesi işlemleri de terminalimizde yapılmaktadır.

Depolanan ürünün sahaya geldiği andan sevkiyatına kadar sahadaki tüm prosesi kısaca da olsa bizlerle paylaşır mısınız?
Tüm ürünler terminalimize gelmeden önce hissedarlarımızın ilgili birimleri tarafından yönlendirilir. Kaliteyle ilgili sorumluluk açısından gelmeden önce muhakkak analiz edilir ve analiz raporları tarafımıza sunulur. Ürün fark etmeksizin terminalimize geldiğinde tüm ürünlerden numuneler alınır ve akredite laboratuvara analize gönderilir. Analiz uygunluğuna göre tahliyeye başlanır. Tahliye hacmen uygun olan ilgili ürün tankına yapılır. Her ürünün belirli dinlendirme süresinin sonrasında ürünün tespiti yapılarak tekrar numunesi alınır ve yine akredite laboratuvara analize gönderilir. Analizinin uygun çıkması sonrasında tank satışa hazır hale gelir. Tankın satışa açılması sonrasında ise dolum otomasyon sistemi vasıtasıyla dolum adalarımızda hazırda bulunan tankerlere dolumu yapılır. Bu dolum esnasında siparişe göre benzine etanol, motorine biyodizel harmanlanır. Her iki durumda bunlara ilave olarak şirket katkıları da enjekte edilir. Yine hissedarlarımızın talebi doğrultusunda depoladığımız benzin veya motorini iskelemiz vasıtasıyla deniz tankerlerine yükleyebilmekteyiz. Yine hissedarlarımızın talebiyle komşu Opet terminaline veya komşu Opet terminali iskelesinde bulunan deniz tankerlerine de yükleme yapabilmekteyiz.

Girdi sağladığınız sektörler ve müşteri profilinizden bahseder misiniz?
Esasen bakıldığında bizim 2 müşterimiz bulunmaktadır. Petrol Ofisi ve Shell & Turcas. Bu şirketler bizim hem hissedarımız hem de müşterimizdir. Ancak müşterilerimizin müşterileri olan şirketler olarak baktığımızda bizim ana müşteri profilimiz akaryakıt istasyonlarıdır. Bunların dışında enerji santralleri, kooperatifler, kamu projeleri ihale sahibi şirketler, şantiyeler de müşteri portföyümüzdedir. Yine iskelemize tahliye için gelen gemilere verdiğimiz atık alım, barınma hizmetleri sebebiyle gemi acenteleri de bizim müşterilerimiz arasına girmektedir. Bazı durumlarda da hissedarlarımızın ürün tedarikçilerine de iletim hizmeti verebilmekteyiz.

Yeni depolama sahası, tank ya da ekipman –  otomasyon ekipmanı veya yazılımı, proses enstrümanı ve benzeri yatırımlar nasıl bir süreç izleniyor?
Bizim bu konudaki en büyük avantajımız hissedarlarımızın global sektör tecrübeleridir. Bu sebeple MDH standartlarını ve şartnamelerini hazırlarken her iki hissedarımızın tecrübelerinden yararlanabilmekteyiz. MDH standartları sektör standartları ve genel geçer kurallarını aşan bir seviyededir. Hem Shell global hem de Vitol global dokümanlara erişimimiz olduğundan dolayı standartlarımızı her iki şirketten yararlanarak oluşturmaktayız. Aynı zamanda iki hissedarımızın teknik ekiplerinden danışmanlık hizmeti de alabilmekteyiz. Bu sebeple bir projeye başlamadan önce şartname hazırlarken iki hissedarımızın ilgili ekiplerinden de yorum ve tavsiye alıyoruz. İhaleye bu şekilde çıkıyoruz. Yine hissedarlarımızın referanslı tedarikçi listelerine de sahip olduğumuzdan tedarikçi profilimiz daha güvenilir olmaktadır. Yine genel bir proje olması durumunda hissedarlarımızın kendi tesisleri için çıktığı ihaleye bizi de ekleyebiliyorlar. Yine hissedarlarımız kendi tsislerinde bir iyileştirmeye gitmesi durumunda benzer bir iyileştirmeyi bizim tesisimiz için de planlıyoruz.

Dijitalleşen tesisler ve Endüstri 4.0 çağında MDH tesislerinde, verimlilik artırma, kontrol otomasyonu modernizasyonu, siber güvenlik ve benzeri konularda gerçekleştirilen modernizasyon yatırımları nelerdir? Bu yatırımların detaylarını öğrenebilir miyiz?
Regülasyonun el verdiği doğrultuda insana bağlı kalmamak dijitalleşme açısından bizim önceliğimiz. Bu sebeple tank otomasyon ve dolum otomasyon sistemlerimiz dijital ve uzaktan yönetilebilirdir. Yine bir afet veya kaza olması durumunda terminal operasyonlarını otomatik olarak durduracak sistemlerimiz mevcuttur. Acil durumda uzaktan müdahaleye imkan veren birbiriyle haberleşen entegre sistemlerimiz bulunmaktadır.

İletim, depolama ve tesis yönetim verimliliği, kayıpların izlenmesi, konularında çalışmalarınız, kullandığınız kontrol ve izleme sisteminizin yetenekleri nelerdir?
Yüksek uçuculukta olan ürün tanklarımızda yüzer tavan bulunmaktadır. Sayaçlarımızın kalibrasyonlarını vakitlice yaptırmaktayız ve bakımları ile doğrulamasını düzenli periyotlarla kontrol ediyoruz. Firelerimiz günlük olarak kontrol edilerek değerlendirilmektedir. Yine hem regülasyon sebebiyle hem de firelerin azaltılması amacıyla buhar geri kazanım sistemi kurulması projemiz 2026 yılında hayata geçecektir.

SEVESO faaliyetleri konusunda görevli ekibinizi ve bu konuda sahada yer alan sistem ve enstrümanları tanıyabilir miyiz?
Büyük endüstriyel kazaları önlemek amaçlı sahada kurulu kritik ekipmanlarımız mecvuttur. Bu ekipmanlar algılayıcılar, işleyiciler ve aksiyon alıcılar mevcuttur. Algılayıcılarımız arasında gaz, duman, alev, yağ, taşma, deprem algılayıcılarımızla bunları işleyen PLC, röle ve bilgisayar sistemlerimiz mevcuttur. Bu algılayıcılara destek olan uygulayıcı otomatik vanalar, alarm ve acil durdurma sistemleri, anlık izleme sistemlerimiz mevcuttur. Hazop, ETA, FTA gibi risk değerlendirmelerimiz yapılmıştır. Bunlara ilave olarak risk seviyesine göre birbirinden bağımsız koruma sistemleri entegredir. İç tetkiklerle sistemin olası eksiklikleri ve işleyişi denetlenerek güvence altına alınmaktadır. Yine bu sistemlerimizin performansları değerlendirilerek uygun periyotlarda izlenmektedir. Bu izlencelere göre ihtiyaç duyulan aksiyonlar belirlenmektedir. Proses emniyet birimimiz 18 kişiden oluşmaktadır. Gerekli eğitimleri almış ve almaya devam etmektedir. Yıllık olarak gelişmelerden haberdar olmak için Proses Güvenliği Sempozyumlarına katılarak bilgi eksikliğimizi gidermekteyiz.

Sahada kullanılan enstrümanlar, sensörler ya da kontrol vanalarının seçimi, bakımı, devreye alınması ya da işletilmesi ile ilgili teknik ekibinizi ve gerçekleştirdikleri periyodik çalışmaları tanıyabilir miyiz?
Bu ekipman ihtiyacı Hazop analizi sonucunda ortaya çıkarılmaktadır. Ortaya çıkan ihtiyaç doğrultusunda Proje ve Bakım Müdürlüğü, SEÇG Koordinatörlüğü ve Operasyon Müdürlüğü birimlerinin ortak çalışması ile uygun ekipmanların tedarik edilmesi için şartnameler hazırlanmaktadır. Şartnameye uygun ürünler satın alınarak yerine montajı ve devreye alınması yetkili firmalar tarafından yapılmaktadır. Sonrasında ise performansının izlenmesi BOYS sistemi ile sağlanmaktadır. Normalde bakım periyotları üretici tavsiyesine göre belirlenmektedir. Ancak ekipmanların iki arıza arasındaki süresine bakılarak bu süreler öne çekilebilmektedir.

Gelelim dış ticaret faaliyetlerinize… İhracatını ve ithalatını gerçekleştirdiğiniz ürünler ve kullanım alanları nerelerdir? En çok hangi bölgelere hangi ürünlerin ticaretini gerçekleştiriyorsunuz?
Bizim dış ticaretimiz şirket olarak pek yok. Yaptığımız ithalatlar genelde ekipman ithalatı şeklindedir. Doğrudan distribütör aracılığı olmadan yapılan ekipman ithalatları dönem dönem olabilmektedir. Bunun yanında müşterilerimizin tedarikçilerine iletim ve bazen depolama hizmeti ihraç etmekteyiz. Hissedarlarımızın dış ticaretine yaptığımız katkılar ise ticari amaçla doğrudan ithal motorin satın alınması en büyük dış ticaret faaliyetimizdir. Bunun dışında yine hissedarlarımızın yapmış olduğu yabancı gemilere veya müşterilere transit motorin satışıdır.

2024 yılı değerlendirmeleriniz ve 2025 yılı hedefleriniz ya da planlarınız nelerdir? Varsa yatırım gündeminizi de öğrenebilir miyiz?
2024 yılı hissedarlarımızdan Petrol Ofisinin BP’nin Türkiye oprasyonlarını satın almasıyla şirketimizin büyüme trendine girmesiyle sonlandı. 2025 yılında da bu büyümenin artacağı öngörülmektedir. Hedeflerimizin en büyüğü yine 2024 yılı gibi sıfır iş kazasıdır. Yine düşük kaynak kullanımı, firelerin azaltılarak düşük karbon salınımı vazgeçilmez hedeflerimizdir.

Planlı yatırımlarımız arasında buhar geri kazanım ünitesinin kurulumu, operasyonel mükemmeliyetimizin artışını amaçlayan fiber altyapı geçişi, dolum otomasyon ve tank otomasyon sistemlerimizin yükseltilmesi, SIL sertifikalı kritik ekipman montajı, kablosuz acil durum ekipmanlarımızın sayısını arttırmak, olası deprem durumunda terminalin tam takım işlemesini sağlayacak yaşam alanlarının inşaası bulunmaktadır.