Altıntel Liman ve Terminal İşletmeleri, Arkem Şirketler Grubu’nun yeni yatırımı Blue Green Chemistry’de tesis emniyetini önceliğe aldı. Set Teknik’in Honeywell markalı gaz ve alev algılama çözümleriyle proses daha güvenli, üretim daha sürdürülebilir hale geliyor.
Arkem Şirketler Grubu’nun kimya sektöründeki dinamik markası Blue Green Chemistry, İzmir Kemalpaşa’daki tesisinde etil asetat üretimini yüksek güvenlik standartlarıyla yürütüyor. Tesisteki güvenlik kültürünün ve teknik emniyet standartlarının oluşturulmasında Altıntel Liman ve Terminal İşletmeleri Teknik Emniyet Müdürü Arif Olcay ile Mekanik, Proje ve Yatırım Müdürü İbrahim Karaaytu aktif rol üstleniyor. Tesisin gaz ve alev algılama sistemlerinde çözüm ortağı olarak görev alan Set Teknik Satış Mühendisi Arda Kınalı, Honeywell markalı sistemlerle proses güvenliğini güçlendirdiklerini belirtiyor. Enerji verimliliği, bakım planlaması ve güvenlik sistemleriyle bütünleşen bu yatırım, kimya tesislerinde güvenli üretimin mühendislikten başladığını bir kez daha kanıtlıyor.
Arif Bey, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz? Altıntel Liman ve Terminal İşletmeleri Teknik Emniyet Müdürü Arif Olcay: Ben Arif Olcay. 2012 Hacettepe Üniversitesi Kimya Mühendisliği mezunuyum. 2013 yılından itibaren Altıntel Liman ve Terminal İşletmelerinde çalışıyorum; yaklaşık 13 yıldır tesisteyim. Burada ilk olarak işletme mühendisi olarak başladım. SEÇ K Mühendisi, ardından Bakım Şefi ve SEÇ K Şefi rollerinden sonra şu anda Teknik Emniyet Müdürü olarak görev alıyorum. Tesisteki görevim, çalışma alanlarında HAZOP ve SEVESO gerekliliklerini sağlamak ve teknik emniyet ile iş güvenliğini temin etmektir.
Peki işletmenin Teknik Emniyet Müdürü olarak üstlendiğiniz sorumluluklar nelerdir? Arif Olcay: Görevlerim özetle şunlardır:
Teknik emniyetin sağlanması ve iş kazalarının önlenmesine yönelik işyeri politikasına yönetim önerileri sunmak.
Risk analizlerine katılmak, saha uygulamalarını denetlemek.
Mesleki gelişmeleri takip ederek uygulanabilir uygulamaları işyerine taşımak.
Kişisel koruyucu malzemelerin stok ve dağılımını sağlamak; aylık raporlamak.
Müteahhit personel, araç ve gereçlerini teknik emniyet açısından kontrol etmek.
İş izin formlarını hazırlamak ve izinsiz çalışmaları engellemek.
Tanklarda, kapalı hacimlerde, yüksekte ve ateşli çalışmalarda risk analizlerinin uygulanmasını sağlamak.
Acil durum görevlerini yürütmek; ekipman bakım ve kontrol formlarını doldurmak.
Aşağıdaki kontrolleri sağlamak ve ilgili formları tutmak: kara tankerleri genel emniyet, iskele bölgesi kontrolleri, emniyet kemerleri ve geri sarımlı düşüş tutucular kontrolleri, acil durum müdahale ekipmanı kontrolleri, dikey/yatay yaşam hatları, seyyar merdiven-yüksekte çalışma ekipmanları, acil stop butonları, basınç-sıcaklık-hidrokarbon sensörleri, tanker ve barge dolum kontrolleri, taşeron ve taşeron araç kontrolleri, vardiya raporlamaları, alev dedektörü kontrolleri, forklift uygunluk kontrolleri.
Vardiyalarda acil durum ekipman kontrollerini (yangın sistemleri RCM, dizel pompa, manuel köpük topları vb.) yapmak.
Tesis genelindeki tabelaları kontrol etmek; uygunsuz olanların değiştirilmesini takip etmek.
Depolama tanklarının NFPA kodlarına uygun periyodik kontrollerini yapmak; ürün değişimlerinde plakartları güncellemek.
Tüm prosedür ve talimatlara uymak; mevzuata uygun şekilde verilen görevleri zamanında yerine getirmek.
Uygunsuzluk, tehlike, kaza ve ramak kala olayları derhal amire bildirmek ve raporlamak.
İlk yardım çantaları, göz ve boy duşları, sedye ve yangınla mücadele ekipmanlarının kontrollerini yapmak.
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılımını sağlamak.
İbrahim Bey, sizi ve birim faaliyetlerinizi tanıyabilir miyiz? Altıntel Liman ve Terminal İşletmeleri Mekanik, Proje ve Yatırım Müdürü İbrahim Karaaytu: Adım İbrahim Karaaytu. 1993 İstanbul Teknik Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Gemi Makine İşletme Mühendisiyim. Yaklaşık 10 yıl gemilerde çalıştıktan sonra 2003 yılında bu tesiste göreve başladım. Operasyon şefliği ve bakım şefliği yaptım; 2013’te Tesis Müdür Yardımcısı oldum. 2016’dan itibaren bakım, yatırım ve mekanik proje gibi tüm mekanik işlerden sorumlu müdür olarak çalışıyorum. Tesiste yaklaşık 22 yıllık tecrübem var. Arkem Grubu CEO’su Levend Kokuludağ’ın talebiyle İzmir’deki Blue Green Chemistry tesisinin güvenli üretimi için Arif Bey ile birlikte görevlendirildik; gerekli cihazların montajı ve üretimin sağlıklı devamı için çalışıyoruz.
Arif Bey, Blue Green Chemistry tesisinin üretim gücü ve üretilen asetat ürünleri hakkında bilgi alabilir miyiz? Arif Olcay: Blue Green Chemistry San. ve Dış Ticaret LTD., 2023’te kurulmuş bir kimya şirketidir. İzmir Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi’nde yer alır ve etil asetat, butil asetat ve metil asetat üretimi yapar. Firma yenilikçi ve dinamik bir yapıya sahiptir; hammadde tedariğinde endüstriyel sektörlere çözüm sunma misyonu vardır.
Hammadde temini ve tank düzeni: Etil asetat üretimi için temel hammaddeler etil alkol, asetik asit ve sülfürik asit (esterifikasyon katalizörü) piyasadan tanker veya IBC ile tedarik edilir. Hammaddeler laboratuvarda aktif madde analizleri ile kalite kontrol testlerine tabi tutulur; uygun olanlar ham madde stok tanklarına alınır. Hammadde tankları: 3 × 25 m³ etil alkol, 3 × 25 m³ asetik asit. Seviyeler izlenir; etil alkol ve asetik asit ayrı hatlarla sürekli karıştırmalı reaktöre transfer edilir.
Hammadde bileşenleri olarak;
%56 oranında Asetik Asit, %44 oranında Etil Alkol kullanılır.
Reaktördeki seviye kabul edilir duruma ulaştığında ısıtıcı devre girer. Sıcaklık ve zaman bilgisine göre katalizör dozajlama pompası devreye girer. Katalizör olarak sülfürik asit reaktöre transfer edilir. Reaktördeki sıcaklık ve basınç değerleri takip edilir. Prosesteki ısıtma 5ton/saat kapasiteli buhar kazanından sağlanır.
Not3: Reaksiyon reaktör sıcaklığı maksimum 110-120 Santigrat Derecede olacak şekilde çalışmaktadır. Reaktörde beklenen basınç maksimum 1 – 1,5 bardır.
Reaktörden alınan örnek numunedeki etil asetat miktarına göre reaksiyonun uygun şartlara ulaştığı kabul edilir ve karışım distilasyon kolonuna aktarılmak üzere transfer tankına gönderilir.
Transfer tankı, karışımı distilasyon kolonuna transfer etmekle görevlidir ve herhangi bir sıcaklık uygulanmamaktadır. Transfer tankında biriken ürün uygun seviyeye ulaştığında distilasyon kolonuna ürün beslemeye başlar. Reaktördeki sıvı seviyesine göre hammadde dolumları manuel olarak gerçekleştirilir. Bu transferler boyunca reaktörün sıcaklığı, reaksiyon için şartlarını gerçekleştirmek üzere sabit tutulur. Sıcaklığın uygun durumda olmaması durumunda operatör termometreden fark eder hammadde transfer pompalarını çalıştırmaz.
Hazırlık ve reaksiyon: Operatörler hammadde stok seviyelerini kontrol eder; reaktörde önceki kalıntıların olmadığından emin olunur; pompalar ve vanalar pozisyon kontrolü ile üretim başlatılır. Fischer esterifikasyonu için hammadde bileşenleri manuel transfer pompalarıyla reaktöre verilir. Nota göre; %56 asetik asit, %44 etil alkol kullanılır. Reaktörde seviye kabul edilebilir olunca ısıtıcı devreye girer; katalizör dozajlama pompası sülfürik asidi reaktöre verir. Reaktörde sıcaklık ve basınç takip edilir. Isıtma 5 ton/saat kapasiteli buhar kazanından sağlanır. Reaksiyon sıcaklığı maksimum 110–120 °C, basınç maksimum 1–1,5 bar olarak işletilir. Numunedeki etil asetat miktarı uygun ise karışım distilasyon kolonuna transfer tankı üzerinden gönderilir.
Distilasyon: Transfer tankı, karışımı distilasyon kolonuna besler. Kolondaki sıvı-gaz karışımının bir kısmı reboiler ile yeniden ısıtılarak geri beslenir; kolon üst-orta-alt basınç ve sıcaklık değerleri manuel izlenir. Kondenserde termostat kontrollü soğutma ile gaz fazı sıvıya dönüştürülür; ürünün bir kısmı reflux ile kolona geri beslenir. Kolon üst ürünü final ürün depolama tankına, alt ürün (yan ürün) atık bekletme tankına gider. Numune laboratuvara gönderilip kalite kontrol onayı alan ürün depolama tanklarında biriktirilir. Yan ürün geri kazanım anlaşması olan işletmeye teslim edilir.
Analiz, paketleme ve sevkiyat: Üretilen etil asetat örnekleri laboratuvarda saflık, asidite, yoğunluk, koku, su oranı vb. testlere tabi tutulur. Not: Üretilen etil asetat %99,95 saflıktadır ve Arkem Kimya’nın belirlediği spesifikasyon değerleri içindedir. Kalite kontrol onayı alan ürün uygun depolama tanklarına aktarılır. Depolama tankları: 4 × 25 m³ etil asetat, 1 × 50 m³ etil asetat, 2 × 25 m³ bekleme tankı. Sevkiyat müşteri taleplerine göre günlük olarak müşteri veya firmanın tankerleriyle gerçekleştirilir.
Girdi sağladığınız sektörleri ve müşteri portföyünüzü tanıyabilir miyiz? Arif Olcay: Boya sektöründe çözücü olarak kullanılan etil asetat aynı zamanda sertleştirici olarak da kullanılmaktadır. Bazı kaplama, Ahşap boyası ve kaplama verniklerinde ve plastik ürünlerde solvent olarak kullanılır.
Baskı ve ambalaj sektöründe flexografi baskı ve gravure baskı için inceltici solvent olarak kullanılır.
Matbaa mürekkepleri sektöründe hammadde olarak, sıvı nitroselüloz mürekkebi içinde ve fotokopi cihazı ile yazıcıların mürekkeplerinde kullanılır.
Yapıştırıcı sektöründe ürün içinde seyreltici ve dolgu sıvısı olarak kullanılır.
Çeşitli endüstri sanayilerinde düşük maliyetli solvent ve seyreltici olarak kullanılır.
Laboratuvar koşullarında asidik veya bazik koşullarda hidroliz yöntemiyle asetik asit ve etil alkolün yeniden elde edilmesinde kullanılır. Laboratuvarda, etil asetat içeren karışımlar, gaz kromotografi cihazının kolonlarınında kalibrasyon için yaygın olarak kullanılır. Organik sentezlerde kullanılır. Çevresel koruma ve pestisit kalıntılarının analizi için kullanılır.
İlaç sanayinde bazı mamul ve yarı mamullerde çözücü hammadde olarak kullanılır.
Gıda sektöründe kahve çekirdeği ve çay yaprağında kafeinsizleştirme işlemi için kullanılır. Şarap üretiminde ester olarak kullanımı yaygın olup, gıdalarda ise uçucu bir organik asit olarak kullanılır.
Deri üretiminde kullanılan reçinelerin içinde solvent olarak kullanılır.
Kozmetik sektöründe yaygın olarak bilindiği üzere parfüm üretiminde kullanılarak deri üzerinde parfüm kokusunu bırakan ve çabucak buharlaşan hammaddedir.
Üretimin hangi noktalarında ölçüm ve analiz enstrümanlarından faydalanıyorsunuz; yetkili ekibinizin çalışmaları nelerdir? Arif Olcay: Otomasyon henüz tam olarak devreye alınmadı; hedefimiz sahada tam otomasyon sistemine geçmek. Çalışmalar sürüyor; yaklaşık iki ay içinde otomasyon tamamlanacak. Mevcutta kullandığımız cihazlar: Krohne marka flowmeterler ile giriş-çıkış ve net asetat miktarı takibi, PT100’ler, basınç transmitterleri, reaktörlerde seviye takibi için radarlar. Bu cihazlarla hassas ölçümler alıyoruz; bir sonraki aşamada sahadan toplanan verilerin otomasyon sistemine iletilmesi planlanıyor. İlk öncelikimiz otomasyona geçmek; proses güvenliği, enerji ve üretim verimliliği için kritik. Hedefimiz 3–4 ay içinde yaklaşık 200 elektronik ekipmanı otomasyon üzerinden takip edecek bir sistem kurmak.
Günlük üretim ~50 ton. Hammadde tanklarında Endress+Hauser radar seviye ölçerler var; tank seviyesini ve reaktöre girişi görüyoruz. En büyük kıstas girdiler ve çıktılar kıyaslaması. Enerji tüketimi özellikle buhar üretimi en büyük gider kalemimiz: reaktör içi reaksiyon 110–115 °C aralığında. Etil alkol ön ısıtıcıdan geçiyor. Doğalgaz, buhar üretimi için ana yakıt.
Buhar enerjisi büyük gider. Verimlilik artırıcı hangi iyileştirmeleri yaptınız? İbrahim Karaaytu: Mevcut 5 ton/saat kazanımızın buhar hatları ve izolasyonları yeterli değildi; 6 inç giden ve 4 inç dönen hatlarda izolasyon eksiklikleri vardı; kondenserler ve reaktör izolasyonları da yetersizdi, bu enerji kaybına neden oluyordu. Mevcut izolasyon eksiklikleri tamamlandı. Kazanımız 1 adet vardı. Prosesin devamlılığı için ikinci buhar kazanını alıyoruz ve kazanımızı yeniliyoruz. Yeni kazanımızda ekonomizer olacak; ekonomizer verimi %5–6 artırıyor ve enerjiyi daha verimli kullanmamızı sağlayacak. Yeni kazanı otomasyonlu devreye alacağız.
Arif Olcay: Verimlilik için motorlu pompalarda inverterli sisteme geçtik. Bu sayede pompaları tesiste ihtiyaç olan güçte çalıştırıyoruz; otomasyon pompalara uygun gücü belirleyecek ve gerektiğinde %10 güce kadar düşürebilecek. Bu uygulama hem proses güvenliğine katkı sağlıyor hem de ilave enerji sarfiyatını azaltıyor.
İbrahim Karaaytu: Pompaların yedekliliği kritik; süreçlerin durmaması gerekiyor. Bu nedenle 9 yeni pompa aldık ve her pompanın devresiyle yedeğini kurduk. Tüm pompalar ATEX uyumlu motorlara sahip ve yedekli. Reaktör sürekli çalıştığı için eş yaşlandırma ve kesintisiz çalışma amacındayız. Bunun için buhar kazanının da devre dışı kalmaması gerekiyor.
Arif Olcay: Tesisimizde jeneratör yoktu; jeneratör siparişi verildi ve kurulacak. Güvenlik için enerji hatlarını revize ediyoruz; adeta sıfırdan bir fabrika kurar gibi çalışıyoruz.
İzmir sahasındaki tespitleriniz ve yapılan revizyonlar nelerdi? İbrahim Karaaytu: Biz öncelikle 6 kişilik bir ekiple sahaya gidip tesisin eksiklerini çıkardık. İlk gittiğimizde hammadde tankları, ürün ve depolama tanklarının uygun olmadığını gördük. Öncelik prosesin güvenli yürütülmesiydi. Arkem Grubu’nun talebi; olası proses veya iş kazalarının önlenmesi. Bu kapsamda hammadde tanklarını plastikten paslanmaz çeliğe revize ettik: 5 ilave tank (3 × 6 m³, 2 × 9 m³) yaptırdık ve devreleri 316L paslanmaz olarak çektik. Topraklama (bakır atlatma) kurulumları yapıldı; birçok nokta için bakır atlatma montajı yapıldı. Hammadde tanklarına yangın söndürme sistemleri kurduk; ilave yangın pompaları temin ettik ve 50 m³ yangın söndürme su tankı kurduk. Mevcut yangın söndürme sistemine entegre, yedekli bir yapı oluşturduk; sistemlerde aksaklık halinde diğer sistem devreye girecek şekilde tasarlandı. Üretilen ürünün kara tankerlerine yüklenmesi amacıyla dolum peronu imalatı ve montajını yaptık. Hammadde tanklarına ürün alma devrelerini paslanmaz borulardan yaptık.
Yatırımda çözüm ortaklığı kriterleriniz nelerdir? İbrahim Karaaytu: Yatırımların kalıcı olması bizim için önemli. Fiyat elbette önemli ama öncelik aldığımız kriterler: çözümün kalıcılığı, tekrar çalışabilirliği ve satış sonrası servis olanağı. Satış sonrası hizmetin ulaşılabilir ve çözüm odaklı olması gerekiyor. Fazla sorun çıkarmayan ürünleri tercih ediyoruz. Özellikle kimyasal üretim tesislerinde dünya çapında tanınmış, teknoloji takibi yapan firmalarla çalışmayı tercih ediyoruz. Maliyet ikinci planda değerlendirilir; esas kriter güvenilirlik ve servis.
Arif Olcay: Tesislerimizde sektör tecrübesi yüksek, global ve alanında uzman otomasyon markalarını tercih ediyoruz. Tank gauging sistemlerinde ve MID faturalamaya tabi akaryakıt uygulamalarında, SEVESO gereksinimlerini karşılayan güvenilir çözümlerle ilerliyoruz. Radar ve taşma önleme sensörlerinde Endress+Hauser, sayaçlarda Krohne ile çalışıyoruz. Tercihlerimizde en büyük ölçüt güvendir; geçmiş proje tecrübelerimizden memnun kaldığımız markalarla devam ediyoruz.
SET Teknik ile yollarınız nasıl kesişti, markadan ilk talebiniz ne oldu ve size gelen öneri ne oldu? Arif Olcay: Arda (Kınalı) Bey ile önceki firmasından beri çalışıyoruz. Honeywell firması tanındık bir firma. Çözüm odaklı yaklaşım bizim için en önemli konu. Biz bu konuyu Arda Bey’e açtıktan iki gün sonra İzmir tesisine gidip sahada birlikte keşif yaptık. Kolay kolay hiçbir firma bu kadar hızlı aksiyon almaz. Altıntel için çözüm odaklı ve hızlı çözüm yaklaşımı en önemli tercih sebebidir. İzmir de bir kişiye yönlendirdiler. Biz öncesinde 4X ve 5X gaz dedektörleri aldık. Bunlardan birisi VOC ölçümü diğeri karbonmonoksit ölçümü içindi. H2S, oksijen ve gaz dedektörü aldık. Bunların termini kolaydır fakat VOC sensörünün termin süresi 12 haftadan önce olmuyor ne yazıkki. Honeywell ise bu ürünü bize 6 hafta da temin etti.
Özetlemek gerekirse seçimimizi etkileyen ilk konu termin süresi ve çözüm odaklı yaklaşım oldu. Bir de ürünün kalitesi bizler için oldukça önemli. Yine kullanım kolaylığı da bir o kadar önemli. Bu yeni aldığımız dedektör daha önce aldığımız başka markalı dedektörlere göre farkını kolaylıkla gösteriyor. Bu ürünleri ben kullanmayacağım, benim eğitim verdiğim mavi yakalı ekip arkadaşlarımız gönderecek. Bu cihazın kullanımı çok kolay, seni kendisi yönlendiriyor. Biz Arda Bey ile yürüttüğümüz ve bu zamana kadar çalışmayı sürdürdüğümüz firmalardan hiçbir sorun yaşamadık. İzmir’de ihtiyaç duyup talep ettiğimiz birçok ürünü markaların yetkilileri kargoya vermeyip bizzat kendi getirdi.
Peki, sağlanan ürünler neler oldu, teknik özellikleri ve avantajları nelerdir? SET Teknik Satış Mühendisi Arda Kınalı: Arif Bey bana ilk ulaştığında tesisin yapısı, tesiste neler yapılacağı, tesiste kullanılan kimyasalların bilgilerin aldım. Bunlarla ilgili gelen dökümanlara istinaden biz ürün modellerimiz belirledik. Sonra modelle ilgili Arif Bey’in bizden istediği özellikleri de öğrendikten sonra da ürün seçimimizi yaptık. Öncelikle portatif dedektör taleplerini karşıladık. Burada keşfe ihtiyacımız yoktu. Sonrasında Arif Bey’in alev ve gaz dedektörleri ile ilgili bir talebi oldu. Bizim firmamız İstanbul merkezli ama bizim İzmir’de, Adana’da ve Karabük’te yerleşik servislerimiz var ve burada teknik arkadaşlarımız bulunuyor. Arif Beylerin bir aciliyeti olduğu için hızlıca İzmir bölgesindeki ekibimizi yönlendirdik. Oradaki ekibimiz de Arif Beylerle birlikte bir saha keşfi gerçekleştirdi. Saha keşfi sonrasında sabit dedektörler ve alev dedektörleri ile ilgili ürün modellerimiz ortaya çıktı. Bu tarz tehlikeli tesislerde SIL 2 güvenlik ihtiyaçlarını sağlamaya özen gösteriyoruz biz.
Blue Green Chemistry için Honeywell MultiRAE Lite Çoklu Gaz Dedektörü, Honeywell BW™ Micro Clip X3 Çoklu Gaz Dedektörü ve Honeywell FS24X Plus Alev Dedektörü sağladık. Tesiste yatırımlar ve alımlar devam ettikçe bu konuda yeni ürün seçimlerimiz olacak. Bu şekilde markayla birlikte çalışmayı sürdürüyoruz.
Bizim en çok önem verdiğimiz konu satış sonrası destek hizmetlerimiz. Bu yüzden satış sonrasında hızlı destek ve çözüm sağlamayı önceliklendiriyoruz. Arif Beylerin Lojistik firması olan Gökbil tesisinde bakım hizmeti de veriyoruz. Bu tesiste farklı marka ekipmanların bakım kalibrasyon hizmetlerini sağladık. Ekibimiz farklı markaların ürünleri için de oldukça yetkin ve servisimiz de TÜRKAK akreditasyonlu bir laboratuvara sahip. Bu sayede farklı markalar için de bakım ve kalibrasyon hizmeti verebiliyoruz.
Arif Olcay: Özellikle bakım ve kalibrasyon süreçleri için, bu periyotları SET Teknik bizim için takip edip öncesinde bize ulaşıp bu konuda bilgilendiriyor. Bizi mutlu eden konulardan da bir tanesi de bu. Erkenden bizimle iletişime geçip hem hizmet fiyatlandırması için hem kalibrasyon tarihi için bilgilendirme yapıyorlar. Biz de ona göre erkenden aksiyonlarımızı alabiliyoruz.
Önümüzdeki dönemde SET Teknik ile gerçekleştirmeyi planladığınız yeni projeler var mı? Varsa kısaca bilgi verebilir misiniz? Arif Olcay: Tesislerimizde bu konulardaki yatırımarımız zaman zaman yapılmaktadır. Bu süreçler de hizmet memnuniyeti kapsamında firmalarımız ile iletişim gerçekleştirmeyi planlıyoruz.
02:00
News
BAŞARI HİKAYELERİ
BAŞARI HİKAYELERİ
BAŞARI HİKAYELERİ
BAŞARI HİKAYELERİ
BAŞARI HİKAYELERİ
BAŞARI HİKAYELERİ
BAŞARI HİKAYELERİ
